Ik heb tot nu toe twee keer het voorrecht gehad om het Noorderlicht te zien. De eerste keer tijdens een winterreis naar Fins-Lapland in 2019 en de tweede keer tijdens mijn huwelijksreis naar IJsland in 2024. Beide keren waren enorm uniek, maar ook weer totaal anders. Om dit natuurverschijnsel goed op de foto te zetten, gebruik je hele andere instellingen dan je normaal met je camera zou gebruiken. In dit artikel deel ik met jullie mijn ervaring, en waar je op kan letten tijdens het fotograferen van het noorderlicht.
Benodigdheden
Heb je een professionele camera nodig om het noorderlicht te fotograferen? Zeker niet! Zelfs met een relatief eenvoudige camera of een goede camera op de smartphone kan je het noorderlicht mooi vastleggen.
1) Camera
Ik heb tijdens mijn reis naar Fins Lapland alle foto’s gemaakt met mijn oude Canon Spiegelreflexcamera met een 24-77mm lens. Dit was mijn allereerste camera, en hier had ik toentertijd ook nog weinig ervaring mee. Tijdens deze reis hebben we een avondcursus ‘Noorderlicht fotograferen’ gevolgd, en daarna zijn we meerdere avonden gaan oefenen. Tegenwoordig fotografeer ik met een Sony Alpha 6600, een fijne lichte (lichtgewicht) systeemcamera. Ideaal voor tijdens het reizen. Met deze camera heb ik ook het Noorderlicht in IJsland vastgelegd.
In principe kan je met heel veel verschillende camera’s het noorderlicht fotograferen. Je hebt wel een camera nodig met de mogelijkheid tot een lange sluitertijd.
2) Objectief
Omdat ik veel onderweg was in IJsland, had ik maar 1 objectief mee voor mijn Sony Alpha 6600, namelijk de Sony 18-135 mm, F3.5-5.6 lens. Een veelzijdige lens, maar niet de beste voor het fotograferen van het Noorderlicht. Het liefst wil je een lens met een brede groothoek en een goed lage brandpuntsafstand.
3) Statief
Zonder statief gaat het erg moeilijk worden om het noorderlicht goed op de foto te zetten. Natuurlijk kan je je camera ook ergens opzetten, maar dat is toch een stuk minder stabiel en je bent zeer beperkt in compositie van je foto.
4) Extra accu + genoeg geheugen
In gebieden waar je het noorderlicht mooi kan zien, is het vaak erg koud. De kou kan vervelende effecten hebben op je accu, en ik heb in de koudste nacht zelfs gehad dat mijn 100% volle accu plots uitviel. Neem dus een extra accu mee en bewaar die het liefst op een zo warm mogelijke plek. Naast (meerdere) volle accu’s is een geheugenkaart met genoeg ruimte ook erg handig. Je zal merken dat je kaart sneller vol zit dan normaal, zeker als je fotografeert met burst.
De juiste instellingen
Zet eerst je camera op de handmatige stand (Manual, M).
De sluitertijd staat een stuk hoger dan je gewend bent. De richtlijn van de sluitertijd is zo’n 15″ à 20″ (met een max 25″). Hoger wil je echt niet, want dan krijg je hele vage noorderlicht foto’s. Hoe korter de sluitertijd, hoe beter je de vormen van het Noorderlicht intact houdt. Experimenteer een beetje met de lengte van je sluitertijd, elke situatie is weer een beetje anders.
De diafragma opening wil je ook groot hebben. Zo kan er namelijk extra veel licht op de lens van je foto vallen. Een diafragma tussen de F 2.8 en 5.6 is daarom een goede keuze. Je hebt een kleine scherpte/diepte, maar dat is prima bij het fotograferen van het noorderlicht.
Je ISO gevoeligheid bepaald hoe gevoelig je camera is voor licht. Hoe hoger je hem zet, hoe gevoeliger voor licht. Echter, je hebt dan ook meer beeldruis. Daarom wil je de ISO zo laag mogelijk. Dit is echter nog steeds aardig hoog, omdat je in het donker fotografeert. Dit is zeer camera-afhankelijk en daarom kan de ISO per camera variëren tussen de 200 en 1600.
En nog wat tips…
- Leer je camera goed kennen voordat je het noorderlicht gaat fotograferen. Weet hoe je alle instellingen aanpast zodat je zonder stress van het noorderlicht kan genieten. Het zou zonde zijn als al het moois je voorbij gaat omdat je met de instellingen aan het rotzooien bent…
- Heb je beeldstabilisatie? Zet die eventueel uit! Deze heb je toch niet nodig met een statief, en kost alleen maar kostbare batterij!
- Sla al je bestanden op in RAW. In RAW bestanden staat de sterrenhemel namelijk helderder op de foto.
- Gebruik de zelfontspanner op je camera om bewegingsonscherpte te voorkomen!
- Zet autofocus uit en kies zelf een focuspunt tijdens het fotograferen van het noorderlicht.
Locatie
Misschien nog wel één van de belangrijkste punten om rekening mee te houden: waar ga je het Noorderlicht fotograferen?
Voorkom lichtvervuiling
In IJsland hebben we het Noorderlicht twee keer gezien vanuit ons hotel. Dit was enorm vet, maar het grootste nadeel hieraan is dat je te maken hebt met lichtvervuiling. Omdat je gebruik maakt van een lange sluitertijd. Gelukkig zijn de foto’s ondanks de lichtvervuiling achter me nog erg mooi geworden.
‘Noorderlicht Selfie in IJsland’
Compositie is alles
Heb je toch wat lichtvervuiling? Maak hier gebruik van! Een ‘lichtpunt’ in de foto kan een uniek plaatje geven. Denk maar aan een kleine blokhut in de verte waar de lampen branden. Over het huisje golft het Noorderlicht. Prachtig! Dus kan je niet weg uit de bewoonde wereld? Wees creatief, en zo maak je unieke foto’s!
Wees goed voorbereid
Je hebt natuurlijk ook een dosis aan geluk nodig wanneer je het Noorderlicht mooi wil fotograferen. Maar je kan de kansen vergroten met deze tips:
- Download de app Aurora Alert! Je krijgt een melding als er bij jou in de buurt wellicht Noorderlicht te zien is. Ook kan je tot 3 dagen van te voren een voorspelling bekijken voor de kansen op noorderlicht.
- Het weerbericht verteld je ook al veel! In mijn ervaring was het Noorderlicht tijdens de koudste nachten het mooist. Echter, temperatuur heeft niet zoveel te maken met de kans om het Noorderlicht te zien. Op koude nachten is het echter wel vaak helderder.
- Wacht niet alleen maar je app en het weerbericht af! Ga erop uit en zoek op een heldere avond een mooi donker plekje uit. Als je alleen maar afwacht, dan ben je vaak te laat!
- Een gids die de omgeving kent kan een wereld van verschil maken. Zo vind je de mooiste plekken om te kunnen genieten van dit prachtige fenomeen. Hoe denk je dat wij dit bevroren meer hebben gevonden?
En nog een laatste tip: een mooie foto is leuk, maar vergeet vooral niet te genieten! Dit geweldige natuur verschijnsel is zo bijzonder en vet, vergeet dat niet. Ik liet mezelf ook zeker niet wegslaan door de kou. In een nacht tussen de -30 en -40 graden bleef ik dapper in het donker staan terwijl de rest van mijn gezelschap zich zat te warmen bij een vuurtje. Dat was ook het moment dat ik onderstaande foto heb gemaakt.
Handige weetjes?
Wist je dat je het Noorderlicht al kan vastleggen voordat je het met je blote oog kan zien? Dit komt omdat de sensor van je camera veel gevoeliger is dan je ogen. Zo kan je al klaarstaan op de juiste plek voordat het Noorderlicht daadwerkelijk zichtbaar is.
